PRESENTATIE, pitches EN TERUGKOPPELING
De rol van de zorg- of welzijnsprofessional
4 september 2025
lerend netwerk | zorgzame gemeenschappen
Lerend netwerk
‘De rol van de zorg- of welzijnsprofessional’
Op 4 september kwamen we opnieuw samen met een groep betrokken professionals en netwerkpartners tijdens het lerend netwerk rondom zorgzame gemeenschappen voor de rol van de zorg- of welzijnsprofessional. Deze keer gevestigd in Leiden bij PLNT.
Tijdens deze bijeenkomst stonden dromen, ideeën en concrete plannen centraal. We daagden elkaar uit om buiten de kaders van de eigen organisatie te kijken en de kansen en haakjes in de omgeving te ontdekken. Samen hebben we verkend hoe we verbindingen kunnen leggen tussen cliënten, professionals en de buurt, hoe we talenten kunnen benutten en hoe samenwerking over organisatiegrenzen heen een verschil kan maken. Het was een middag van inspiratie, praktijkvoorbeelden en het delen van ervaringen, met als gezamenlijk doel: bouwen aan een zorgzame samenleving waarin iedereen een plek van betekenis heeft.
Yvonne Zuidgeest en Leonie van ‘t Pad Bosch van De Haardstee namen ons mee in hun visie op zorgzame gemeenschappen. Hun boodschap: zorgzaamheid is geen project of beleidsstuk, maar het resultaat van echte verbinding. Wanneer leven en zorg in elkaar overvloeien en mensen elkaar ontmoeten, ontstaat vanzelf een gemeenschap waar iedereen ertoe doet. Aan de hand van veelvoorkomende mythes, zoals “goede gemeenschappen ontstaan spontaan”, lieten zij zien dat zorgzame gemeenschappen juist bewust gebouwd moeten worden, stap voor stap, met geduld en wederkerigheid.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden – van de Kerkweg in Roelofarendsveen tot de Willem Klooslaan in Leiden en het Theehuis op de kinderboerderij – maakten zij duidelijk hoe ontmoeting in kleine dingen schuilt: een jeu-de-boulesbaan, een praatje met buurtmoeders, een koffiemoment, een ijscoman voor het hele complex of een taart gebakken door een buurtbewoner.
Hun belangrijkste les: er is geen blauwdruk. Elke wijk vraagt om een eigen aanpak, maar steeds geldt: begin bij ontmoeten, nodig actief uit, en durf te experimenteren. Zo groeit zorgzaamheid van onderop, in wederkerigheid tussen buurtbewoners, cliënten en professionals.
Samen sterker in de Ophelialaan
Cynthia Stolwijk, locatiemanager en projectleider bij Ons Tweede Thuis, liet zien hoe krachtig samenwerking met de omgeving kan zijn. Toen de winkel in de Ophelialaan dreigde te verdwijnen, kwamen lokale ondernemers en de gemeente in actie. Dankzij hun steun kreeg de winkel niet alleen een doorstart, maar werd deze ook uitgebreid tot een plek waar cliënten van Ons Tweede Thuis volwaardig kunnen meedoen in de gemeenschap. Ze werken in de winkel én voor ondernemers in de straat.
Het succes zit volgens Cynthia in samen durven doen. De kracht van dit verhaal ligt in het benutten van ieders talenten, van cliënten, medewerkers én buurtgenoten. Cynthia liet zien hoe groot denken en klein doen hand in hand gaan: van creatieve kleurplaten door een cliënt met autisme, tot cliënten die zelf ondernemers en businessclubs benaderen voor steun. “Het was niet altijd makkelijk, maar juist door anders te kijken en samen te doen, is dit succes mogelijk gemaakt.” Het resultaat is een levendig voorbeeld van inclusie in de praktijk, een winkel die gedragen wordt door de hele gemeenschap.
Pitches
Buurtintegratie bij Philadelphia Houten
De droom: uitbreiding van de bestaande locatie met vijf nieuwe appartementen, waarbij de bouwperiode (6 maanden) juist benut wordt om cliënten en buurtbewoners dichter bij elkaar te brengen. Denk aan samen koffie drinken, honden uitlaten of zelfs tijdelijk logeren bij buren tijdens momenten van overlast.
Adviezen en aandachtspunten:
- Betrek de buurt actief: nodig bewoners uit voor informatiesessies en geef ze een rol in het proces.
- Creëer eigenaarschap: laat zowel buurtbewoners als cliënten zich verantwoordelijk voelen voor de relaties die ontstaan.
- Gebruik bestaande momenten: zoals Burendag als startpunt voor ontmoeting.
- Wees realistisch: zes maanden is kort; stel haalbare doelen en werk in kleine stappen.
- Communiceer duidelijk: over de overlast van de bouw én over de kansen die er tegenover staan.
Belangrijkste les: duurzame integratie vraagt om heldere communicatie, betrokkenheid en tijd. Begin klein, maar zorg dat iedereen zich mede-eigenaar voelt.
Honden als verbinders in de buurt
De droom: een buurtproject waarin honden de rol van verbinders spelen. Hondenbezitters komen vaak overal en kennen iedereen; dat maakt hen natuurlijke spilfiguren in de wijk. Het idee is om dit te versterken met technologie (apps voor hondenbezitters), maar de kern blijft: een initiatief vanuit de buurt, niet van bovenaf.
Adviezen en aandachtspunten:
- Laat het initiatief groeien vanuit de buurt: voorkom dat het afhankelijk wordt van één of twee mensen.
- Gebruik honden als ‘bruggenbouwers’: zij zorgen voor ontmoetingen in de wijk.
- Kies een laagdrempelig startmoment: bijvoorbeeld Werelddierendag om meteen een positieve impuls te geven.
- Technologie als hulpmiddel: apps kunnen ondersteunen, maar moeten eenvoudig en praktisch zijn.
- Zorg voor inclusiviteit: betrek niet alleen hondenbezitters, maar ook andere buurtbewoners en kwetsbare groepen.
Belangrijkste les: honden brengen mensen vanzelf samen – mits het initiatief breed gedragen wordt en niet te zwaar leunt op technologie of een paar trekkers.
Hendrik-Jan de Timmerman
De droom: Hendrik-Jan, een vakman met een verleden in de bouw, wil zijn kennis blijven inzetten nu zijn bedrijf er niet meer is. Een van de ideeën: een YouTube-kanaal waarin hij samen met jonge timmermannen filmpjes maakt, kennis overdraagt en tegelijk zelf weer een gevoel van waarde ervaart.
Adviezen en aandachtspunten:
- Benut bestaande netwerken: zoals de klussendienst en mogelijke samenwerkingen met bedrijven (bijv. Hornbach).
- Combineer kennisoverdracht met zingeving: begeleid jongeren én geef Hendrik-Jan een nieuwe rol.
- Vergeet de emotionele kant niet: verlies en identiteitsvragen vragen ook aandacht; soms is rouwverwerking nodig naast nieuwe kansen.
- Communiceer helder: zorg dat verwachtingen duidelijk zijn en haalbaar blijven.
- Stimuleer sociale interactie: door gezamenlijke projecten of kleinschalige samenwerkingen.
Belangrijkste les: betekenisvol werk kan herstel en zingeving brengen, maar dan moet er ruimte zijn voor zowel nieuwe mogelijkheden als de verwerking van verlies.
Verbinding met buurt en scholen
De droom: cliënten met een verstandelijke beperking beter te laten participeren in de samenleving, met een duidelijke focus op verbinding met de buurt en lokale scholen. Hoewel cliënten graag actief meedoen aan activiteiten, ervaren zij nog een tekort aan communicatie en interactie met hun omgeving. Het belang van samenwerkingen met scholen werd benadrukt, bijvoorbeeld door het organiseren van leuke en inclusieve activiteiten zoals sportdagen, waarbij zowel cliënten als leerlingen betrokken zijn. Dergelijke initiatieven helpen drempels te verlagen en bevorderen wederzijds begrip en betrokkenheid.
Het plan is om de school eerst bij hen uit te nodigen.
Adviezen en aandachtspunten:
- Begin met laagdrempelige activiteiten: zoals sportdagen of kennismakingsmomenten.
- Betrek scholen vroegtijdig: plan ruim van tevoren, omdat schoolagenda’s vaak vol zitten.
- Gebruik ervaringsdeskundigen: laat cliënten zelf hun verhaal vertellen; dit verlaagt drempels en creëert begrip.
- Zoek naar win-win: scholen kunnen leren over inclusie, cliënten krijgen nieuwe kansen voor participatie.
- Werk stap voor stap: start klein en bouw de samenwerking langzaam uit.
Belangrijkste les: echte integratie ontstaat als cliënten zichtbaar en actief onderdeel worden van school- en buurtactiviteiten. Dit vraagt lef, timing en structurele samenwerking.
“Laat cliënten zelf het verhaal vertellen, dat opent deuren die wij niet open krijgen.”